Prof. Dr. Selçuk Peker

Prof. Dr. Selçuk Peker

Spinal dar kanal (Spinal stenoz)

SPİNAL STENOZ (DARLIK)

 

 

SPİNAL STENOZ NEDİR?

 

Omurgayı oluşturan omurların arka kısımlarında bir boşluk vardır. Bu boşluklar omurlar üstüste yerleştiğinde bir kanal oluştururlar. Bu kanala spinal kanal denir. İçinde omurilik ve sinirler bulunur. Eğer bu kanal daraldıysa buna spinal stenoz adı verilir. Bu durumda karşılaşılan en önemli yakınma ağrıdır. Bunun dışında omurilik ve sinirlerdeki sıkışmanın olduğu yere göre farklı belirtiler de eklenir. Omurganın kısa veya uzun bir segmentinde daralma olabilir. Daralma spinal kanalda, sinirlerin omurilikten ayrıldığı bölgede veya omurgayı terkettikleri kanal bölgesinde olabilir.

Yaşlandıkça omurgada dejeneratif değişiklikler olur. Omurgayı destekleyen bantlar ve bağlar kalınlaşır ve kireçlenir.  Omurların kenarları ve omurlararsı eklemlerde kabalaşma olur. Bu nedenle omuilik ve sinirler sıkışır. Genellikle 50 yaşından önce yakınma olmaz. Eğer doğuştan kanalda darlık varsa erken yaşlarda da belirtiler ortaya çıkabilir.

 

SPİNAL STENOZUN NEDENLERİ NELERDİR?

 

Artrit

Doğuştan spinal kanal darlığı

Disk hernisi

Skolyoz

 

 

SPİNAL STENOZUN BELİRTİLERİ NELERDİR?

 

Bazen hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak hastalarda genellikle;

Boyun ve belağrısı

Kollarda ve bacaklarda uyuşma, ağrı, karıncalanma, kuvvetsizlik

Yürümekle ortaya çıkan bacaklarda ağrı ve uyuşma,

İdrar ve büyük abdest yapmada zorluk gibi belirtiler verir.

 

TEDAVİSİ NASILDIR?

 

Ağrıyı azaltmak için genellikle ilaçlar, fizik tedavi, korse, boyunluk gibi  yöntemler kullanılır. Bunar sadece ağrıyı azaltmaya yararlar, daralmış olan kanalı açmazlar. Sadece ameliyat ederek bu darlık açılabilir ve omurilik ve sinirler rahatlatılır.

 

NEDEN AMELİYAT ÖNERİLDİ ?

 

Doktorunuzun size ameliyat olmanızı önermesinin nedenleri;

Yakınmalarınız cerrahi olmayan yöntemlerle düzelmemiştir

Kollarda ve bacaklarda kuvvet kaybı, idrar ve büyük abdest yapmada sorunlar başgöstermiştir.

Ameliyattan sonra egzersiz ve fizik tedavi yöntemlerinden yararlanılabilir.

 

NE TİP AMELİYAT YÖNTEMLERİ VAR ?

 

Genellikle iki ana tip ameliyat yöntemi kullanılır.

1. Laminektomi

En sık kullanılan ve oldukça başarılı olan bir yöntemdir. Omurun arka kısmını oluşturan, spinal kanalın arka bölümünü saran ve hilal şekilli parça olan “lamina” nın çıkarılmasıdır. Bu sayede spinal kanal genişlemiş olur. Tek bir omurda yapılabildiği gibi birkaç omurun laminası da çıkartılabilir.

1-3 saat süren ve genel anestezi altında yapılan bir ameliyattır. Ensede veya belde orta hatta cilt açılarak girişim yapılır ve gerektiği kadar lamina çıkarılarak spinal kanal genişletilir. Omurilik ve sinirler rahatlar.

 

2.Spinal füzyon

Omurların oynaklığını ve birbirleri üzerinde kaymasını engelleyerek ağrıların giderilmeye çalışılmasıdır. Genllikle laminektomiye ilave olarak yapılır. Omurların içine vidalar  konularak metal çubuklarla birbirlerine tutturulur. Kemiklerin üzerine kemik parçacıkları veya sentetik bazı maddeler konularak sağlamlaştırılır. Bu ameliyatatan sonra doktorunuzun önereceği süre ile korse kullanmanız gerekir. Ameliyat bölgesinde kemikleşme sağlandıktan sonra korse çıkarılır. Bu metal yapılar genellikle ömür boyu o bölgede kalırlar.

 

AMELİYATIN RİSKLERİ NELERDİR ?

 

Omurga ve omurilik bölgesinde geçirilecek ameliyatlardan sonra görülebilecek komplikasyonlar görülebilir. Bunlar, enfeksiyon, sinir yaralanması, kanama gibi sorunlardır. Bu konuda doktorunuz sizi ayrıntılı olarak bilgilendirecektir. Ameliyatın yararı ve olabilecek yan etkileri dengesi karar vermede önemlidir.

 

AMELİYAT SÜRECİ NASILDIR?

 

Ameliyattan bir ya da birkaç gün  önce hastaneye gelip tetkiklerinizi ve gerekli konsültasyonları yaptırmalısınız.  Ameliyat olacağınız gün sabah erkenden aç karnına hastaneye gelip yatacaksınız. Genellikle ameliyattan sonra 2-3 gün kalıp taburcu edilirsiniz. Taburcu olduğunuzda tuvalete gitmek, oturup yemeğinizi yemek, az da olsa yürüyüş yapabilmek gibi günlük yaşantı ile ilgili aktiviteleri yapabilir durumda evinize gidersiniz.

 

 

AMELİYATTAN HEMEN SONRA NELER OLUR?

 

Ameliyatı takiben ayılma odasına alınırsınız. Burada kendinize geldiğiniz görüldükten sonra odanıza çıkartılırsınız. Ameliyatı takip eden ilk saatlerde sık olarak nabız, kan basıncı kontrolü ve ayak-bacak kuvveti muayeneniz yapılır. Bir komplikasyon gelişip gelişmediğini kontrol etmek amacı ile bunlar yapılır. Bu nedenle ilk gece sık sık uykunuzdan uyandırılarak muayene edileceksiniz. Ameliyata bağlı ağrınız olmaması için ağrı kesici ilaçlar verilecektir. Ameliyattan birkaç saat sonra idrarınızı yapmanız beklenir. Eğer idrar  yapmada zorluk olursa buna yönelik işlemler yapılır.

Ertesi sabah kahvaltıdan sonra ayağa kaldırılırsınız. Bu ameliyattan sonra kalkış ve yatışınızın nasıl olması gerektiğini iyice öğrenmelisiniz. Başdönmesi, göz kararması gibi belirtiler olmadı ise kolunuzdaki serum da çıkartılarak, ilaçlarınız tablet şeklinde verilir. Tuvalet ihtiyacınızı tuvalete giderek giderirsiniz. Yemeklerinizi oturarak yersiniz. Bazen ikinci gün bazen de üçüncü gün, doktorunuz evinize gitmenize izin verir.

Ameliyat sonrasında ağrı ve rahatsızlık yaratmadığı sürece bol bol yürümeniz istenecektir. Bazen ameliyattan 1-2 gün sonra bacaklarınızda ağrı ve uyuşma görülebilir. Bu genellikle sinir kökündeki ödeme bağlıdır. Doktorunuz bunun için size gereken ilaçları verecektir.

Eğer cildiniz vücut tarafından emilmeyen dikişlerle kapatıldı ise 7 gün sonra dikişleri aldırmanız gerekir.

 

DOKTORUNUZA HABER VERMENİZİ GEREKTİREN DURUMLAR NELERDİR?

 

Kollarda, ellerde veya bacaklarda kuvvetsizlik

İdrar yapmada güçlük

Karın ağrısı

Kol veya bacak ağrısı ve uyuşmanın giderek artması

Ateş

Yarada şişlik ve kızarıklık

 

EVE GİDİNCE NELERE DİKKAT ETMELİSİNİZ?

 

Ağır kaldırmayınız

Uzun süreli oturmayınız

3 ila 6 hafta araba kullanmamalısınız

İşiniz dönmek için 4 ila 6 hafta gerekir

Kendinizi rahat hissettiğiniz sürece yürüyünüz