HİPOFİZ ADENOMU (TÜMÖRÜ)
HİPOFİZ BEZİ NEREDEDİR?
Hipofiz bezi yaklaşık bir bezelye büyüklüğünde bezdir. Kafatasının orta bölümünde, gözlerin arkasında, beynin altında, her iki kulağın ortasında yeralır. İki parçadan oluşur. Adenohipofiz adı verilen ön kısmı ceninin gelişimi sırasında ağız tavanından, nörohipofiz adı verilen arka kısım ise beynin aşağıya doğru yaptığı bir çıkıntıdan gelişir. Hiofiz bezi Türk eğeri denilen bir kemik oyuk içinde oturmaktadır. Etrafında çok önemli yapılar yer alır.
Bunlar;
Görme sinirleri
Trigeminal sinir dalları (yüzün hissiyatını taşıyan sinir)
Göz hareketlerini sağlayan sinirler
Beyni besleyen şah damarıdır.
HİPOFİZ BEZİNİN GÖREVİ NEDİR?
Salgıladığı hormonlarla ya direk ya da indirek olarak vücut fonksiyonlarını kontrol altında tutar. Bir tür orkestra şefi gibidir.
Adenohipofiz:
Prolaktin ( Gebelik ve anne sütü)
Büyüme hormonu (Kemik ve kasların büyümesi)
Follikül uyarıcı hormon (Gebelik/Menstürasyon)
Luteinizan hormon (Gebelik/Menstürasyon)
Adrenokortikotropik hormon (Kortizon salınımı)
Tiroid uyarıcı hormon (Metabolizma/tiroid)
Nörohipofiz:
Oksitosin (Gebelik ve anne sütü)
Anti diüretik hormon (Sıvı dengesi)
HİPOFİZ ADENOMU NEDİR?
Hipofiz bezindeki hücrelerden birinin anormal olarak üremesi ve bir tümör oluşturmasıdır. Bu genellikle bir iyi huylu tümördür.
HİPOFİZ ADENOMLARI NASIL ADLANDIRILIRLAR?
Salgıladıkları hormona göre;
Prolaktinoma (Prolaktin)
Hormon inaktif adenom (Hormon salgılamaz)
Boyutlarına göre;
Makroadenoma (1 cm’den büyük)
Mikroadenom (1 cm’den küçük)
Örneğin bir prolaktinoma aynı zamanda bir makroadenom olabilir.
HİPOFİZ ADENOMU NE BELİRTİLER VERİR?
Hipofiz adenomu dört tip belirti ile kendini gösterebilir:
Bir hormonun aşırı salınımı ile
Hipofiz bezindeki bazı hücreleri ezerek onların normal hormon salgılamasını engelleyerek
Hipofiz bezi etrafındaki yapıları baskıya uğratarak
Tümörün içine kanama gelişerek (Hipofiz apopleksisi)
HORMON AŞIRI SALINIMI
Büyüme hormonu aşırı salınımı
Erişkinde akromegali, çocuk ve gençlerde jigantizm (devlik)
El, ayak ve çenede büyüme
Ciltte kalınlaşma, ses kabalaşması
Yüz hatlarında kabalaşma
Diabet
Karpal tünel sendromu
Kas miktarında artış
Kalpte büyüme
Adrenokortikotropik hormon aşırı salınımı
Cushing hastalığına neden olur.
Kortizon aşırı yapımına neden olur
Genellikle mikroadenomdur
Kanamaya eğilim, cilt yaralanmaları, hipertansiyon
İnce cilt, kas zayıflığı
Kemikler zayıflar ve kolayca kırılır
Karında yağ depolanması
Enfeksiyona eğilim
Tiroid uyarıcı hormon aşırı salınımı
Kilo kaybı
Kalp hızında artma
Ajitasyon, sıcak intoleransı
HORMON SALINIM AZLIĞI
Hipopitüitarizm de denir.
Enerji azlığı, düşük kan basıncı
Soğuğa dayanıksızlık
Kas zayıflığı
Kıllarda dökülme
Cinsel isteksizlik
BASIYA BAĞLI BELİRTİLER
Görme sinirlerinin ezilmesine bağlı görme kaybı
Çift görme
Başağrısı
Burundan beyin-omurilik sıvısı akması
Kafatası içinde sıvı birikmesi (Hidrosefali)
HİPOFİZ APOPLEKSİSİ
Tümörün içine ani kanamaya verilen isimdir.
Körlük, çift görme
Başağrısı, kusma, ense sertliği
Bilinç kaybı, Koma
TANI NASIL KONULUR?
Hastadaki belirtiler tanı konusunda doktoru yönlendirir. Kanda hormon düzeylerine bakılmalıdır. İdrar testleri yapılır. Günümüzde en değerli tanı yöntemi MR’dır. Size hastalığınız ile ilgili olarak Beyin cerrahisi ve Endokrinoloji uzmanları yol gösterecektir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?
Bu genellikle tümörün büyüklüğüne ve salgılanan hormona göre değişir.
Eğer tümör prolaktin salgılıyorsa genellikle ilaçlarla tedavi edilir. Büyüme hormonu salgılayan tümörlerde de bazı ialçlar kullanılabilmektedir. Tümör büyükse ve çevre dokulara baskı yapıyorsa ilk tedavi seçeneği genellikle cerrahidir. Hastaların çoğunda burun deliğinden girerek tümör çıkartılır. Bazı hastalarda ise kraniotomi yapmak gerekebilir. Bunların dışında bazı hastalarda Gamma knife radyocerrahisi ile de hastalara yardımcı olmak mümkündür.